niet de juiste De Liemers

3 augustus 2018

niet de juiste De Liemers 3 augustus 2018


Lintje voor Bert ten Broeke Muzikale Duivenaar vermaakt ouderen in Droostaete

Elke dinsdagmiddag speelt Bert ten Broeke voor de bewoners van Droostaete. Foto: Peter Schampers

DUIVEN - Bert ten Broeke is Lid in de Orde van Oranje Nassau. Tijdens een concert van de Liemers Harmonie op 5 juli in Verpleeg- en verzorgingshuis Droostaete kreeg hij de koninklijke onderscheiding opgespeld door burgemeester Rik de Lange.


Bert zat, zonder het te weten, mee in het complot om deze gebeurtenis mogelijk te maken. Ruim een half jaar geleden vroeg het bestuur van de Harmonie hem om een concert in dit verpleeghuis van Liemerije te organiseren. Bert doet dit maar al te graag. Hij is een aantal keren per week in Droostaete te vinden. Altijd met de bedoeling de bewoners een pleziertje te doen. Elke dinsdagmiddag is hij in de huiskamer te vinden met zijn accordeon. Hij speelt en zingt dan met bewoners en bezoekers allerlei lekker in het gehoor liggende liedjes. Er wordt maar wat graag meegezongen. Om dat extra te stimuleren zorgt Bert ervoor dat hij de teksten op papier heeft en dat iedereen die dat wil daar een exemplaar van krijgt. Er zijn geregeld zo'n veertigtal mensen die op deze manier van een stukje gezelligheid genieten. Voornamelijk bewoners, maar ook mensen van de dagopvang en bezoekers van bewoners. "Elke zaterdagmiddag ga ik bij een aantal bewoners op bezoek voor een praatje. Ze weten inmiddels al dat ik dan lekkere chocolaatjes meebreng. Voor mensen die weinig bezoek krijgen zijn dit momenten om naar om te kijken."

Vervolg op pagina 4

Zing en Swing voor ouderen krijgt een vervolg

ZEVENAAR - Het grote succes van het project Eindeloos Musiceren voor ouderen met als thema 'Alles is Liefde' krijgt een vervolg. Dit keer in samenwerking met Kunstwerk! Het Musiater.

Zing en Swing is bedoeld voor ouderen die niet zo gemakkelijk meer naar een zangvereniging stappen of denken dat ze helemaal niet kunnen zingen. "Ze zullen versteld staan hoe leuk het is om met elkaar te zingen, dingen en misschien zelf een instrumenten bespelen", aldus één van de deelnemers, die dolenthousiast is over het initiatief. "Het wordt vast weer een gezellige boel." Rasmuzikant Paul Mulder is weer bereid gevonden om zijn medewerking te verlenen. Mulder staat bekend om zijn handgemaakte liedjes in het Nederlands en de Liemerse streektaal. Zing en Swing start op dinsdag 28 augustus van 10.00 tot 11.00 uur in het Musiater in Zevenaar. Daarna elke week op dezelfde dag en dezelfde tijd. In totaal twintig keer tot eind januari 2019. De kosten bedragen zeventig euro voor het hele project.

Opgeven kan voor 23 augustus bij Hennie Bakker, henniebakker@upcmail.nl of Plony Fransen, pjfransen-schaap1935@kpnmail.nl, telefoon (0316) 524091.

SamenLoop voor Hoop zoekt Eregasten

DUIVEN – SamenLoop voor Hoop is een evenement waarin deelnemers en bezoekers stil staan bij kanker en het leven vieren. Teams wandelen op 8 en 9 september 24 uur in estafettevorm in het Horsterpark in Duiven.

Deze wandelestafette staat in het teken van iedereen die – direct of indirect- met kanker te maken heeft gekregen. Zodat ze even de zinnen kunnen verzetten. De vrijwilligers zetten tijdens de SamenLoop Eregasten in het zonnetje.

Marieke Jansen: "Ik weet zelf wat het is om dag in dag uit bezig te zijn met deze ziekte. Eerst als oncologie-verpleegkundige, maar inmiddels ook als patiënt. In 2016 ben ik Eregast geweest tijdens de eerste SamenLoop voor Hoop de Liemers. Ik zag er een beetje tegenop, maar het warme bad waarin ik terecht kwam, heeft me een positieve drive gegeven. Vooral door de saamhorigheid van iedereen die de uitdaging van de SamenLoop aanging. Ik gun iedereen deze speciale ervaring."

Mensen die kanker hebben of hebben gehad, willen graag dat het er 'even niet' is.

Wie iemand kent die het verdient om zich een dag lang gesteund te voelen door mensen die wandelen om geld in te zamelen voor kankeronderzoek, kan een mail sturen naar deliemers@samenloopvoorhoop.nl.

Marieke Jansen of Ed Ooms neemt dan contact met je op. Wie als team of individueel mee wil lopen kan zich ook aanmelden.

De opbrengst van de loop gaat voor negentig procent naar het KWF, tien procent gaat naar het Braamhuis in Zevenaar.

Informatie: www.samenloopvoorhoop.nl/de-liemers.

Schrijven met dyslexie zien veel mensen als heel moeilijk of zelfs als bijna onmogelijk. Maar ik probeer het tegendeel te bewijzen.

Zelf heb ik namelijk dyslexie en ik schrijf voor de Liemers Helemaal Goed Courant. Persoonlijk vind ik, dat als je een beperking hebt zoals dyslexie of ADHD, dat dat geen reden zou moeten zijn om te stoppen om je dromen achterna te gaan. Ja, het zal zwaarder en moeilijker zijn, maar is dat dan niet juist een uitdaging? Als het allemaal heel erg makkelijk zou gaan, zou het misschien snel verveeld raken.

En geloof mij, als je iets heel graag wilt, dan lukt het negen van de tien keer ook. Als je maar doorzettingsvermogen hebt! De manier om het schrijven dan ook het beste te leren is door het gewoon te doen én veel lezen. Heel veel lezen. Want hoe meer je leest, hoe groter je woordenschat wordt. Daarnaast, hoe vaker je de woorden ziet, hoe gemakkelijker je ze leert schrijven en spellen. Zelf vind ik het dan ook heel erg leuk om te schrijven voor deze krant, ik heb er heel veel plezier in. Zo heb ik voor deze editie het verhaal over de zomerschool in Duiven op pagina 3 voor mijn rekening genomen. Ik ben bij de opening geweest, ik heb met de wethouder gesproken en daarna het verhaal uitgewerkt.

Ik ben zelfs momenteel aan het overwegen om, nadat ik mijn HAVO-diploma heb gehaald, een journalistieke opleiding te doen en dan uiteindelijk journalist te worden.

Nomi Vermeulen

Peter Schampers

Door onze redactie

Bastiaan, Daan, Gijs en Tijmen genieten van hun vakantie met een biertje, voetbal en natuurlijk het geweldige weer. Foto: Jairo in der Beeck.

Bastiaan, Daan, Gijs en Tijmen genieten op recreatieplas Stroombroek oftewel het Braamtse Gat van hun vakantie met een biertje, voetbal en natuurlijk het geweldige weer Foto: Jairo in der Beeck.

Anton Kraus: 'Achter

elke wijn zit een verhaal'

Thomas (15) zoekt uitdaging in School at Sea

Benefietconcert in

Westervoort op 21 oktober

Horsterpark-express

Stijn, het Horsterpark-konijn siert de auto's van de mensen die als vrijwilliger elke doordeweekse ochtend de medewerkers met een beperking oppikken in Lobith, Pannerden, Didam, Duiven en Westervoort. Een aantal van onze mensen kan niet zelfstandig naar het park komen en werden in het verleden altijd door 'een busje' gebracht. Tot 5 jaar geleden. Door enorme bezuinigen (70%) zouden onze mensen van 't Eiland en uit Didam niet meer bij ons kunnen werken. Dat was een enorm (ook emotioneel) probleem. De club hoort bij elkaar en toch leek voor een aantal het doek te vallen. Het was geen optie om hieraan toe te geven. Met creativiteit en onder druk komen er mooie, betere, goedkopere en slimme oplossingen in zicht. Maar ook hier alleen weer met de steun van een aantal prachtige vrijwilligers. 14 mannen, namen het op zich om de cliënten te halen en te brengen. Joop Harmsen zette de hele organisatie op. De benzine wordt natuurlijk vergoed en er is elk jaar een leuk uitje als bedankje. Al met al houden we aan de 30% die als vervoervergoeding overbleef nog geld over, dat we ook aan andere dingen kunnen besteden. Zonder Johan, Hans, Jos en Silvo, zonder Joop, Ton, Geert en Jan, zonder Dermot (kwam ver voor de Brexit al naar Duiven), Wim, Rob en nog een Wim, zonder Bert en Rik geen Horsterpark-express! En het is geen bevlieging, geen tijdelijke goeddoenerij, maar een gedegen organisatie die al vijf jaar probleemloos , constructief en met veel liefde de taak uitvoert. Het plichtsbesef is groot, de betrokkenheid nog groter.

Koketteren

Onlangs liet ik u, op deze plaats weten, dat er in het Horsterpark en in DE OGTENT in totaal 120 mensen werken. Iemand sprak me er op aan en zei dat dit een heleboel was. Hij zette er vraagtekens bij en gaf aan dat ik er mee koketteerde. Ik haalde mijn schouders op en zei dat ik niets liever deed dan koketteren. Ik heb er zelfs dagtaak aan.

Het getal van 120 ging ik wel bij Mike, mijn administratieve rechterhand, voor een tweede maal controleren. Mike houdt alles bij. Het bleken er zelfs een paar meer te zijn dan 120.

"Daar komen nog de vrijwilligers bij". Ook Mike koketteert graag! Daarom liggen we elkaar zo goed, denk ik! Ook een hele lijst. Ik laat het aantal hier maar achterwege.

Wel licht ik, in deze 8-Erop, er een drietal groepjes uit. Allen actief in het Horsterpark. Zo zijn er de mensen die ons bijstaan in het onderhoud van de panden en tijdens Dickens in de Liemers -dagen achtereen in touw zijn om dat logistiek allemaal voor elkaar te boksen. De opruimploeg van Dickens in de Liemers heeft een eigen ruimte gekregen. Van een heel andere orde zijn de mannen van de Horsterpark-Expres. Er is te weinig plek, anders noemden we ook nog de dames van het naaiteam, die onder leiding van Yvonne, al die mooie kostuums voor Dickens in de Liemers gemaakt hebben of Karin die elke woensdagmiddag Jeroen in zijn rolstoel begeleidt.

120 mensen en al die vrijwilligers? Je kunt me beter inwrijven dat ik lui ben. Al wat zij doen, hoef ik niet te doen! Ik wil ze allemaal wel bedanken. Fantastische mensen die…graag koketteren met hun Horsterpark.

Trouwens, die 'iemand' uit regel twee was een stemmetje… in mijn eigen hoofd!

CHRIS VAN DE VEN

Het Vrijwilligers-team

Een blik op de timmerwerkplaats. De plek waar een groep van 8 vrijwilligers met grote regelmaat te vinden is. Van hieruit worden de kramen voor Dickens in de De Liemers gemaakt. De wachttorens in elkaar geknutseld en onderhouden. 1300 vierkante meter vlonders beheerd en nog veel meer.

Op de foto staat Peter een bezoeker te woord. Hij is er vaak te vinden maar ook Willem, die de boel coördineert en Hans, Wim, Bert-Jan en Martin. Jaap en Bert niet te vergeten. Hij is niet alleen handig met hout hij is een schilder van formaat.

Samen met zijn verfknechten heeft hij de hele kinderboerderij met bijgebouwen, het theepaviljoen al onder handen genomen. Nu zijn ze druk met de dienstwoning en schuur. Ze doen dat voor een bedankje en een kop koffie. De Stichting Activiteiten Horsterpark spaart veel geld op het onderhoud uit en kan mede daardoor het hoofd boven water houden.

Er was even discussie of we wel een foto van de werkplaats in de krant moesten plaatsen. In het verleden is er al twee keer ingebroken en ging men er met de buit vandoor. Je brengt mensen misschien op een idee!

Sinds de mannen de werkplek onder hun hoede hebben, is het een onneembare vesting geworden waar inbrekers voor tal van onaangename verrassingen komen te staan.

Welke dat zijn??

De mensen achter "Dickens" in de Liemers.

André Oudendag is als vrijwilliger de grote man achter Dickens in de Liemers. Het decembergebeuren staat als een huis en drijft op een enorm aantal vrijwilligers. Die zijn het hele jaar door actief. André over zijn 'opruimploeg': Inmiddels groeit het aantal materialen die in gebruik zijn tijdens Dickens in de Liemers enorm. Van kandelaar tot kerstbal en van verlichting tot hout-kachel. Eerst lagen de spullen her en der opgeslagen. Een ongewenste situatie die niet echt ten goede kwam aan de structuur en de snelheid van werken. Het was vaak onduidelijk waar het materiaal was. Bij gebrek aan opslagruimte werd in de kapschuur een zolder gebouwd, met daarbij natuurlijk de nodige stellingen. De handen van onze vrijwilligers Katy, Eefje, Elvira en Ilse begonnen te jeuken en alle spullen werden keurig ondergebracht. Echt een enorme klus. Het totaal aantal artikelen bestaat uit duizenden stuks. Alles staat nu keurig gedocumenteerd in boxen op de zolder van de kapschuur. Top meiden!. Scheelt de komende maanden veel werk. Wat wel weer opvalt: waar blijft de tijd?

NR. 176 | 3 AUGUSTUS 2018

Feestelijke start zomerschool in Duiven Wethouder Knuiman: 'Veel bezig blijven met de Nederlandse taal'

Ineke Knuiman opent de zomerschool.

DUIVEN - De zomerschool in Duiven is op feestelijke wijze van start gegaan. Wethouder Ineke Knuiman opende op 17 juli officieel de zomerschool door het lint door te knippen. Met deze voorziening wil de gemeente Duiven dat kinderen van statushouders die het Nederlands nog niet beheersen, zo toch de taal blijven oefenen.

Kinderen die pas een paar maanden in Nederland zijn en na een korte lesperiode zes weken vakantie krijgen, vervallen al snel in hun eigen, vertrouwde moedertaal. Door ze de zomerschool aan te bieden, blijven ze aan de hand van diverse thema's spelenderwijs met de Nederlandse taal in verbinding staan.

Op de eerste dag van de zomerschool kregen de dertig kinderen na de opening een kleinigheidje en wat lekkers. Vervolgens stelden de kinderen zich via een spel voor. Ook gingen ze naar DansJeFit om even lekker te bewegen. Tussen het dansen door werd er natuurlijk ook gesproken met elkaar. Woorden herhalen en herkennen is heel erg belangrijk in de taalverwerving.

Concept

Het concept zomerschool werd vorig jaar al uitgevoerd in de gemeente Montferland. Hierover was wethouder Ineke Knuiman zo enthousiast, dat ze dit idee vorig jaar voorlegde aan de gemeente Duiven. Het idee bleek ook in Duiven realiseerbaar. De dertig kinderen die meedoen, konden zich inschrijven vanuit hun reguliere school. "Er wordt tot en met 9 augustus drie keer ochtenden per week les gegeven, maar dan in een hele andere vorm", licht Ineke Knuiman toe. "Het is natuurlijk ook gewoon vakantie voor de kinderen die hier komen en dat proberen we dan ook zoveel mogelijk zo te houden. Wij gaan in de weken dat ze hier komen, allemaal leuke activiteiten doen, bijvoorbeeld een keer naar de kinderboerderij of naar de brandweer. Waar het ons echt om gaat, is dat deze kinderen gewoon veel bezig blijven met de Nederlandse taal. Veel basisscholen merken dat kinderen die naar Nederland zijn verhuisd een grote taalachterstand oplopen als ze zes weken vakantie hebben gehad. Dat is een logisch gevolg als er thuis veel of alleen maar in hun moedertaal gesproken wordt."

Andere doelgroepen

Als de zomerschool goed loopt, zijn er plannen om uit te breiden door ook andere doelgroepen toe te laten. Bijvoorbeeld voor wat oudere kinderen van 14 of 15 jaar of kinderen van niet-statushouders. "Maar dat hangt af van de evaluatie van deze eerste zomerschool." De gemeente Duiven vindt het ook mooi en belangrijk om iets te gaan doen met de ouders van deze kinderen. "Deze mensen hebben meestal ook veel moeite met de Nederlandse taal, en voor hen is het ook heel belangrijk dat zij zich duidelijk en verstaanbaar kunnen maken", aldus Knuiman. De zomerschool wordt gedraaid op vrijwilligers en pabo-studenten. De studenten weten waar de behoefte ligt en krijgen zelf zo ook ervaring in hun vakgebied. Kinderen spelenderwijs iets aanleren is natuurlijk erg leuk en voor beide kanten is het op deze manier leerzaam.

'Leven is een feest, elke dag moet je genieten' Benefietconcert in Westervoort voor onderzoek naar pulmonale hypertensie

Cindy, Astrid en Jan slaan de handen ineen voor het benefietconcert op 21 oktober.

WESTERVOORT - De 44-jarige Cindy Klijn uit Westervoort vecht al zeven jaar lang tegen de (tot nu toe) ongeneeslijke longaandoening pulmonale hypertensie, maar ze blijft positief. Ze zet zich in om geld in te zamelen voor wetenschappelijk onderzoek naar de aandoening. Samen met lotgenoten Astrid en Jan Riggeling organiseert ze daarom een Benefietconcert dat op zondag 21 oktober in Westervoort zal plaatsvinden.

'Sterk', dat is één van de woorden waarmee Cindy Klijn kan worden omschreven. Cindy Klijn kreeg zeven jaar geleden te horen dat ze pulmonale hypertensie heeft, als gevolg van een aangeboren hartafwijking. Dit betekent dat de druk in de longslagader verhoogd is, waardoor de rechterhartkamer harder moet werken. Dit kan niet worden volgehouden, uiteindelijk overlijden patiënten aan hartfalen.

Behandeling

Er bestaat medicatie om de vaten open te stellen en het hart zo min mogelijk te laten werken, maar er is (nog) geen genezing mogelijk. Klijn: "Het is noodzakelijk dat hier aandacht voor komt, de levensduur van patiënten is niet vast te stellen, maar is in de meeste gevallen heel beperkt. Soms niet hoger dan vier jaar na de diagnose. Daarom is er meer onderzoek nodig naar deze ziekte, maar dat komt er niet zonder geld."

De ziekte heeft een grote impact op het leven van Cindy en haar familie. Ze is veel benauwd, altijd moe, en traplopen en uitgaan zijn frustrerend en problematisch. "Soms vergeet ik dat ik een ziekte heb en val ik bijna flauw." Klijn moet alles plannen, zorgen dat ze altijd medicijnen bij zich heeft en ze moet die ook op tijd nemen. Voor Klijn houdt de medicatie een keer op, zij heeft de hoogste dosis al gehad.

Benefietconcert

"Muziek is een goede en voor iedereen toegankelijke manier om geld in te zamelen", zegt Klijn. Daarom vindt op 21 oktober bij zalencentrum Wieleman in Westervoort een Benefietconcert plaats. Cindy Klijn, Jan Riggeling en Astrid organiseren dit concert in samenwerking met diverse artiesten en onder meer een cateringbedrijf.

Kaarten voor het concert zijn verkrijgbaar bij een ticketkantoor, maar ook via de facebookpagina: stichtingPHA. Een kaartje kost 15,80 euro en de hele opbrengst gaat naar de Radboud Universiteit voor onderzoek naar pulmonale hypertensie. Donaties zijn ook van harte welkom.

Positief denken

"Het leven is een feest, iedere dag moet je genieten, vooral met een ziekte zoals ik heb", zegt Klijn. De onzekerheid in het leven zorgt er volgens haar voor, dat je leert te genieten van alle kleine dingen.

"Het kost veel energie, die ik al niet heb, maar het geeft ook veel energie.". Door het organiseren van het concert en het samenwerken met anderen, houdt Cindy een positief beeld over haar leven.

Nomi Vermeulen

Rahma Maqboul

ARCHIEF HOPE XXL

In gesprek met Mart de Kruif.

68 jaar na Operatie Market Garden zitten we met de commandant der landstrijdkrachten van het Nederlandse leger aan tafel, Mart de Kruif, luitenant generaal. Hij is de hoogste militaire baas van de Nederlandse grondtroepen.

De locatie? Het documentatie- en bezoekerscentrum in Arnhem. De beroemde brug, die er een te ver bleek te zijn, toen in september 1944 de Britse en Poolse militairen deze overgang over de Rijn niet konden innemen en waardoor Wereldoorlog II zeker een half jaar langer zou duren. Mart is geen standaard militair, maar een mens van vlees en bloed die niet met meel in de mond spreekt, maar zegt hoe hij er tegenaan kijkt. We bespreken de militaire 'zaken' uit de Liemers List, maar ook zijn plannen om moeilijke, kansarme jongens in het leger op te leiden tot jong volwassenen met kansen in de samenleving. Hij is veel meer mens dan militair en dat siert hem. HOPE XXL wilde graag met hem in gesprek, omdat in ons streven naar een wereld die we met een 8 beoordelen, we in één adem zeggen dat we afkomstig zijn van WO II. Op het eind van deze eeuw willen we dat doel bereikt hebben. Later zal Dik van der Meulen, biograaf van Multatuli, ons zeggen dat we niet van WO II komen, maar van Multatuli en zijn gedachtegoed dat hij in de jaren 1860 - 1885 op papier zette. Dat inzicht hadden we niet in september 2012. Wat hij zei, was ook in lijn met waar oud-minister van defensie Joris Voorhoeve ons op had gewezen. In de internationale verhoudingen heb je een stok achter de deur nodig die je niet wilt gebruiken, maar zonder die stok word je niet serieus genomen. Een constatering waar niemand blij van wordt, maar we leven nu eenmaal niet op een aarde waar we al zonder wapens zouden kunnen. Je kunt het er over hebben hoe groot die stok moet zijn. Daar spraken we dan ook over. Rinus Michels zei ooit dat voetbal oorlog is. Mart de Kruif is nu voorzitter van voetbalvereniging Hessen Combinatie '03, in Drempt!

Bert ten Broeke: 'Het is dankbaar werk'

Ber ten Broeke speelt al 45 jaar bariton in de Liemers Harmonie. Foto: Peter Schampers

vervolg van voorpagina

"Het is allemaal gekomen toen mijn eigen vrouw na een hersenbloeding van 2010 tot 2013 daar gewoond heeft", vertelt Bert. "Ik bezocht haar natuurlijk dagelijks en ik zag toen hoe sommige andere bewoners het met veel minder bezoek moesten doen. Nadat mijn vrouw was overleden ben ik de bewoners van Droostaete trouw gebleven. Ik heb bijvoorbeeld uitstapjes georganiseerd. Een kennis van mij heeft paarden en een wagen en daarmee hebben we tochtjes in de omgeving gehouden."
Al dit vrijwilligerswerk was de reden dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd hem een onderscheiding te geven. Naast alle verschillende activiteiten voor het verpleeghuis heeft Bert, die onlangs zijn 80e verjaardag vierde, nog meer om handen. Hij speelt al 45 jaar bariton in de Liemers Harmonie. Inmiddels heeft hij daar ook al een jonge baritonspeler uit het jeugdorkest onder zijn hoede. Zo zorgt hij er zelf voor dat er een opvolger voor hem is in het orkest. Bij de Harmonie kennen ze Bert verder als de man die bij de jaarlijkse feestavond altijd wel een grappige sketch weet op te voeren. Ook voor de H.Remigiuskerk in Duiven doet Bert nog het een en ander. Zo brengt hij in zijn eigen buurt het kerkblaadje rond en speelt hij op de feestdag van de H.Cecilia op zijn accordeon. En dan is hij ook nog enthousiast lid van het Seniorenorkest. Met dit orkest van rond de zestig mensen die allemaal 55+, zijn treedt hij regelmatig op, met name in diverse verpleeghuizen in de regio.
Tot slot wil Bert wel even kwijt dat hij eerst wel heel verbaasd was met zijn onderscheiding. "Maar", zegt hij. "Het is zulk dankbaar werk en als je de gezichten van de mensen ziet die af een toe een traantje moeten laten als je ze wat aandacht schenkt, dan besef je dat je inderdaad goed werk doet".

De capitulatie

Uit "wat de oorlog bracht over Zevenaar 1940-1945"

Op 14 mei 's morgens zagen we de verschrikkelijke bommenwerpers in westelijke richting trekken, deze waren het, die Rotterdam gingen bombarderen. Tegen de avond omstreeks vijf uur ging weer een grote formatie bommenwerpers, maar nu in Noord-Westelijke richting. Opeens zagen we de hele formatie terugkeren en naar Duitsland teruggaan, nog beladen met hun afschuwelijke bommenlast. Deze waren bestemd geweest om Utrecht en andere plaatsen te bombarderen. In de lucht hadden ze een tegenbevel ontvangen: Nederland capituleerde.

's Avonds rond negen uur kwam men bij ons aanbellen en vertellen dat er 'vrede' was. Ik ging de straat op, en daar verhaalde men, dat Rotterdam door de Duitsers was gebombardeerd, dat bovendien de Duitsers gedreigd hadden ook Utrecht en Amsterdam te bombarderen en dat daarom de Nederlandse opperbevelhebber had gecapituleerd.

"Noem je dat vrede?" vroeg ik. "En dat bombarderen, mag dat zo maar?" Er stonden daar Duitse soldaten die het hoorden maar het wellicht niet begrepen. Terug op mijn kamer, vertelde de radio mij in vier talen, dat Nederland werkelijk had gecapituleerd. Het was de Duitse zender die dit bericht de wereld inzond. De andere dag meldde deze radio, dat Duitsland verplicht was geweest om Nederland aan te vallen, omdat Nederland het plan had gekoesterd om het Ruhrgebied te veroveren.

Direct na de capitulatie kwamen de Engelse vliegers patrouilleren en verkennen. De mensen die dicht bij het spoor woonden waren bang voor bombardementen op het station en gingen op andere plaatsen logeren, met name in de grote bierkelder van P. Groen aan de Arnhemseweg.

Museum Rotterdam 1940-1945-NU

Het museum Rotterdam 1940-1945-nu vertelt het verhaal van het bombardement van Rotterdam van 14 mei 1940.

Gedurende een kwartier werd de Rotterdamse historische binnenstad bijna geheel vernietigd, met als doel het afdwingen van de Nederlandse capitulatie. Het was het grootste bombardement bij de inval dat op een civiel doel had plaatsgevonden. Het museum is opgericht om dit te blijven herdenken en de gebeurtenis en de nasleep hiervan levend te houden. Zeker nu de oorlog steeds langer in het verleden ligt is dit een belangrijk streven.

Op een interactieve manier wordt aan de bezoeker, via een acht meter lang touchscreen, laten zien hoe het bombardement plaatsvond en hoe de stad naderhand langzaam weer werd opgebouwd. Tevens zijn er voorwerpen die het bombardement hebben overleefd met de persoonlijke verhalen van de eigenaars erbij. Hierdoor wordt het verhaal vanuit verschillende perspectieven aan de bezoeker verteld.

Ook schenkt het museum aandacht aan verschillende dilemma's en keuzes die gemaakt moeten worden gedurende een oorlog. In het onderdeel Onder Spanning krijgt men via video-mapping prikkelende stellingen voorgelegd over het leven in de oorlog. Tevens legt het museum de brug naar nu, aangezien vrede, vrijheid en veiligheid nog altijd niet overal vanzelfsprekend zijn. In Onder Spanning kan de bezoeker hier zelf over mee praten en discussiëren.

Het museum is alleen op zaterdag en zondag voor algemeen publiek geopend. Op zaterdag van 10.00 tot 17.00 en op zondag van 11.00 tot 17.00. De toegangskosten voor het museum bedragen € 7,50 per persoon. Houders van de museumjaarkaart ontvangen gratis toegang.

Mede mogelijk gemaakt door het vfonds.

Sylvain Thöni

Door Peter Schampers

5 / 8

'Achter elke fles wijn zit wel een verhaal' Passie voor wijn leidt tot carrièreswitch Anton Kraus

"Wijn moet niet alleen goed gemaakt zijn en lekker smaken, maar ook duurzaam, milieubewust en sociaal geproduceerd zijn." Foto: Irma de Theije

DIDAM - Begin 2017 schrijft Anton Kraus de schuttersroman 'De S van Schutterij' en haalt hij met zijn schrijversdebuut de kranten. Zelf is hij lid van een schutterij en schrijven is een hobby. Nu, juli 2018, praat de Didammer aan dezelfde eettafel over wijn, Italiaanse wijn welteverstaan. Ook een hobby, maar dat is zwak uitgedrukt. Wijn is dé passie van Kraus en één van de redenen voor de carrièreswitch van salesmanager in loondienst naar zelfstandig wijnverkoper. En de oprichting van 'Wijnhuis Kraus'.

"Op mijn achttiende ging ik elke vrijdagavond naar Mitra, een fles wijn kopen. Soms om op te drinken, maar vooral om te bewaren. Op een gegeven moment vroeg ik mij af wat ik in vredesnaam had gekocht. Ik stapte naar de bibliotheek om boeken over wijnen en druivensoorten te lezen. Zo ben ik in de wereld van wijnen gerold", verklaart Anton zijn interesse in wijn. Hij laat in de woonkamer zijn rek met vijftig á zestig wijnen zien. Ze zijn uitgekozen op de vorm van de fles of het mooie etiket. De meeste wijnen zijn 'over de datum' en niet meer drinkbaar. Dat hoeft ook niet, Anton kijkt er graag naar en is zichtbaar trots op zijn wijnverzameling. Zelf wijn maken heeft hij nooit geprobeerd, maar - toeval of niet – in zijn schuttersroman staat hoe drie jongens illegaal wijn stoken. Onder het genot van een kopje koffie praat Anton door over wijn. Over zijn carrièreswitch in oktober 2017 toen hij als wijnverkoper startte onder de naam 'Wijnhuis Kraus'. Fysiek en online, vanuit zijn huis in Didam. Gewoon omdat het makkelijk en praktisch is.

Wijnhuis Kraus is exclusief verkoper van de wijn van 'Azienda Agricola Bottarelli'. Volgend jaar breidt Anton zijn assortiment uit. Foto: Irma ten Theije.

Wijnboeren

De start is niet van de ene op de andere dag, er gaat een proces aan vooraf. Hij werkte altijd in loondienst, vooral in de verkoop, maar al langer borrelde bij Anton het idee om 'iets voor zichzelf te beginnen'. Begin 2017 hakt hij de knoop door. Het 'iets' wordt wijn en omdat hij liefhebber is van het land, wordt het Italiaanse wijn. Daar wijn inkopen en in Nederland verkopen, dat is zijn plan. Anton: "Wijn ligt het dichtst bij mij om te verkopen, het is een mooi product. Achter elke fles wijn zit wel een verhaal. De kleuren van de Italiaanse vlag vind ik mooi, het land is mooi en ik heb daar heerlijke wijnen geproefd." Bij Italië denken Nederlanders al gauw aan het Gardameer en hij besluit om wijnen te verkopen uit deze regio. Anton gaat thuis op zoek naar wijnboeren en dat zijn er honderden. Hij maakt een selectie: boeren met een slechte website, een lelijke wijnfles of een fles met een scheef etiket vallen af. Er blijven negen wijnboeren over en die mailt hij. Twee antwoorden dat ze al een verkoper in Nederland hebben, van de andere zeven hoort hij niets. Wat nu?

'Azienda Agricola Bottarelli'

Zijn buurman wijst hem op een prent aan zijn muur: 'Azienda Agricola Bottarelli' staat erop. Op deze 'Azienda' – Italiaans voor boerderij - heeft de buurman niet alleen heerlijke wijn gedronken, maar deze wijnboer aan de westkant van het Gardameer zoekt in Nederland een verkoper voor zijn wijn. In april 2017 reist Anton naar Italië voor een rondje langs wijnboeren. De Didammer bezoekt een aantal van de zeven die niet reageerden én het wijngoed van de familie Bottarelli. Met die laatste klikt het meteen en van de zeventien geproefde wijnen selecteert hij er dertien: rode, witte, rosé en een bubbeltje (zoals Anton de laatste noemt). Met ruim honderd flessen onder de arm keert hij terug naar Didam.

Netwerk voor feedback

Hij start meteen thuis met een wijnproeverij voor zijn vrienden en gebruikt dit netwerk voor feedback. Anton vraagt hen wat zij van de smaak en de prijs vinden en of zij deze wijn zouden kopen. Van zijn netwerk willen negen man vaste klant worden en bij hem wijn afnemen. Na al dit voorwerk en met de wetenschap dat hij al negen vaste klanten heeft, start hij in oktober 2017 met 'Wijnhuis Kraus'. Een aantal weken vóór de feestdagen in december en dat blijkt een gouden greep! Na de eerste pallet van zeshonderd flessen moeten er al snel bij 'Bottarelli' nog twee worden besteld!

Anton zit niet stil: hij staat op braderieën, beurzen of bij de opening van een zaak. De wijnproeverijen blijven, eerst thuis, later ook bij mensen aan huis of op locatie. De proeverijen slaan aan. Naast de wijn neemt hij ook hapjes mee. Het is geen verrassing dat ook de hapjes, zoals olijven, worstjes en kazen, uit Italië komen. Wijnhuis Kraus probeert één zaterdag per maand open te zijn voor een 'proef- en afhaaldag' aan huis. "De allereerste keer dat ik zo'n zaterdag organiseerde, had ik geen idee wat ik kon verwachten. Misschien een enkele geïnteresseerde, dacht ik. Het overtrof echter alles: die zaterdag had ik in mijn kleine 'wijnruimte' 35 mensen!" Anton laat vol trots zijn 'wijnruimte' zien. Het is een prachtige ruimte met alles erop en eraan voor wijnverkoop aan huis met aan de muur de prent van 'Azienda Agricola Bottarelli'.

Grappa's & limoncello

Kraus blijft zijn wijnhuis ontwikkelen. Naast de 'Bottarelli wijnen' verkoopt hij nu ook grappa's & limoncello én van zijn wijnboer rode wijnazijn en rode balsamico en olijfolie. Nieuwe producten gerelateerd aan wijn en natuurlijk uit Italië. Ook voor relatiegeschenken en cadeaus kan men bij Kraus terecht. Wijnhuis Kraus staat voor kwaliteit - mooie wijnen in een mooie verpakking - en voor duurzaamheid. Anton: "In mijn visie moet een wijn niet alleen goed gemaakt zijn en lekker smaken, maar de wijn moet ook duurzaam, milieubewust en sociaal geproduceerd zijn."

Van de kopers is momenteel 95% particulier. In oktober 2018, 'Wijnhuis Kraus' bestaat dan één jaar, wil hij met zijn wijnen de horeca veroveren. Een nieuwe markt en een nieuwe uitdaging! Intussen gaat hij op zoek naar een tweede wijnboer. Het eerste jaar is Kraus exclusief verkoper van de wijn van 'Azienda Agricola Bottarelli'. Zodra het jaar om is, wil hij zijn assortiment uitbreiden met wijn van een tweede boer, weer uit Italië en weer de regio van het Gardameer maar dit keer de oostkant.

Kraus is blij met zijn carrièreswitch: verkopen zit in zijn bloed en hij wilde altijd al iets voor zichzelf beginnen. "Achteraf had ik dit eerder moeten doen, maar dat is achteraf. Als je iets voor jezelf doet, is het niet erg om veel uren te maken, het voelt niet als werk. Het is nu precies zoals het moet zijn, het voelt goed", aldus Anton. De ras-Didammer vertrekt na de schuttersfeesten naar Italië, op zoek naar een tweede wijnboer. Hobby, passie en werk: bij Anton Kraus gaan ze samen.

Irma de Theije

Ideeën 1299

Maar…ik kan dit niet maken. Ik kan geen vervolg op Max Havelaar 'opeisen', me niet meten aan Multatuli. Of…ik zoek contact met het Multatuli Genootschap, waar ik al jaren lid van ben, en benader ze met de vraag of ik iemand van het bestuur kan spreken. Dik van der Meulen, de gepromoveerde biograaf van Multatuli, die met dit werk in 2003 de Akoliteratuurprijs wint, reageert. Hij wil me spreken. In de kelder van het museum aan de Korsjespoortsteeg 20 te Amsterdam treffen we elkaar. Ik vertel van HOPE XXL. Ik vertel van het idee om een dubbelboek te maken, een omkeerboek. Enerzijds de Max Havelaar en als je het omdraait het vervolg: Pax Havelaar. En dat we dat boek gaan weggeven aan vierduizend jongeren.

Vertellend over HOPE XXL gebruikte ik altijd het zinnetje: "We komen van de Tweede Wereldoorlog en we willen naar een wereld waarin mensen hun leven met een 8 waarderen". Toen ik klaar was met mijn HOPE XXL-verhaal en hij aandachtig een uur had geluisterd, was zijn eerste opmerking, eentje waar ik nog steeds kippenvel van krijg: "Jullie komen niet van WOII, jullie komen van Multatuli. Het is Multatuliaans wat jullie doen". Daarop vervolgde hij met: "Dat boek gaat er komen". Met valse bescheidenheid zei ik het eerste hoofdstuk af te hebben en of hij dat kritisch zou willen beoordelen. Dat wilde hij. Drie dagen was het stil en ik zenuwachtig. Toen de verlossende mail die hij besloot met; "Het is werkelijk alleraardigst"

Ik blokkeerde negentien dagen in mijn agenda, sloot me op en schreef de resterende negentien hoofdstukken van Pax Havelaar. Net zoveel dagen als Eduard Douwes Dekker er in 1859 in Brussel voor nodig had. Niet met aangelengde inkt op een onverwarmd zolderkamertje, maar met alle gemakken van onze tijd waaronder een laptop met spellingscontrole. Dat laatste was nodig, maar niet genoeg. Dik van der Meulen vroeg vicevoorzitter van het Multatuli genootschap om mijn redacteur te worden.

Multatuliaanse reactie

Interessant en intrigerend. Dat is alles wat ik over idee 1299 kwijt kan. Een levensverhaal, het levensverhaal van Multaboni. Ik kan er niks tegenin brengen, het zijn immers feiten. Dus lever ik mijn commentaar op de ideeën van Multatuli, nu ik er de ruimte voor heb. Idee 9: 'Ik zeide in 5, dat de optelling van veel middelmatigheden altyd gelyk blyft aan één middelmatigheid. Waarschynlyk had ik moeten zeggen: het gemiddelde eener verzameling van middelmatigheden staat beneden de middelmatigheid. Neem 'n schaal aan van 1° tot 100°. De middelmatigheid dobbert tusschen 33° en 67°. Het meerendeel der menschen staat zóó naby graad 33 – dat is: zoo naby de grens waaròver onbruikbaarheid begint, of erger – dat de weinigen die zich bewegen naby 67° - in de buurt van uitstekend – niet in-staat zyn het gemiddelde van 't geheel optevoeren tot 51°. Daarom zou ik stemmen tegen parlementaire regeeringsvormen, als ik iets beters kon vinden.'

Af en toe zijn de ideeën van Multatuli niet te begrijpen. Helemaal niet als er zo veel getallen in voor komen dat het een wiskundesom wordt. En wiskundesommen uitleggen laat ik over aan wiskundeleraren, dus vraag de betekenis aan hen. Snappen zij er ook niks van, leg het idee dan voor bij de filosofiedocent. Weten ze het allebei niet, kruip dan in het hoofd van Multatuli of ga naar het volgende idee, idee 10: 'De jeugd moet zich oefenen in 't bepalen.' Kort, krachtig en onduidelijk. Typisch. Oefenen in het bepalen, het denken, spreken, leren? Bepaal voor jezelf wat bepalen inhoudt en misschien biedt dat een antwoord. Idee 11: 'Om 'n voorwerp te teekenen, is 't niet voldoende den omtrek, de kleur en de schaduw van dat voorwerp te kennen, men moet dat alles kunnen weergeven. Om 'n gedachte uit te drukken, moet die geworden zyn tot beeld, dat is: tot denkbeeld. Zo'n beeld moet men leeren teekenen.' Nadenken is weer het toppunt. Nadenken over een beeld, een gedachte, vormt een denkbeeld. We zijn immers denkdieren.

Zes maanden lang de grenzen zoeken tijdens School at Sea

"Ik moet kunnen vertrouwen op mijn vaargenoten en zij op mij". Foto: Rahma Maqboul

DUIVEN - De 15-jarige Thomas Kreeftmeijer, scholier van het Candea College, is één van de 37 leerlingen die op 21 oktober vaarwel gaan zeggen tegen school op het vaste land. Op deze dag gaan zij aan boord van het schip De Thalassa om zes maanden deel te nemen aan School at Sea. Hier zullen zij reguliere schoollessen volgen én het schip besturen.

Thomas Kreeftmeijer gaat met ingang van het nieuwe schooljaar naar 5 VWO op het Candea College. Veel heeft Thomas niet gezeild, maar een combinatie van zeilen en school is een nieuwe uitdaging die hij graag aangaat. Hij doet aan duiken en in de weinige vrij tijd die hij overhoudt bereidt hij zich voor op de reis. "Ik maak leerplanningen en onderzoek alvast hoe ik het beste om kan gaan met het besturen van zo'n groot schip."

Het vak o&o (onderzoek en ontwerp) spreekt Thomas aan. ""Het hele proces rondom een ontwerp spreekt me wel aan. Dat je in een groep moet nadenken om uit alle mogelijke manieren de beste manier te halen." Ook wat de andere vakken betreft, doet deze Arnhemmer het erg goed op school. Met een niet gemakkelijk NG/NT-profiel is hij over gegaan naar de vijfde. Dit soort zaken zijn zeker van belang als je zes maanden lang aan boord van een schip, net als alle andere klasgenoten, bij moet blijven met de stof. Dit jaar tellen de cijfers immers mee voor het eindexamen.

Toen Thomas één jaar geleden over School at Sea las vond hij het nog niks voor hem. Toch heeft hij zichzelf over kunnen halen. De reden: het opdoen van nieuwe ervaringen en vaardigheden die hij op school niet zo snel opdoet. Zoals het zelf varen en het uitbreiden van de sociale omgang met anderen. "Ik moet kunnen vertrouwen op mijn vaargenoten en zij op mij".

Persoonlijke ontwikkeling

School at Sea bestaat al acht jaar. Het schip vaart sinds 2010 met 37 leerlingen, van havo 4 en VWO 4 en 5, van wel dertig scholen uit Nederland over de Atlantische Oceaan richting het Carribisch gebied. Onderweg stopt het schip op meerdere locaties, voor de leerlingen staan er dan activiteiten en excursies op het programma. Deze lange reis staat niet alleen in het teken van leren op schoolgebied, maar ook leren op het gebied van persoonlijke ontwikkeling: waar liggen je grenzen? De reis begint officieel 21 oktober, op deze dag zullen ze inschepen. Vrijdagmiddag 26 oktober verlaat het schip de haven van Amsterdam en dan begint de reis pas echt. De dagen op het schip zien er als volgt uit: twee dagen school, gevolgd door twee dagen wacht. De schooldagen beginnen om half negen 's ochtends tot half zes. Vanwege de verschillende niveaus en leerjaren studeren de leerlingen zelf, maar voor hulp zijn docenten aanwezig. "Bij de wachtdagen zijn wij, de leerlingen, zelf verantwoordelijk voor het varen en het netjes houden van het schip, dat wordt een hele uitdaging."

Grijpstuiver

Deze reis is niet voor een grijpstuiver, om mee te kunnen gaan moet Thomas een geldbedrag van € 25.000,- ophoesten. Om geld in te zamelen bedenkt hij verschillende activiteiten. Zo heeft hij een concert georganiseerd en is hij nu bezig met een fotowedstrijd. Meer informatie hierover staat op de site thomasatsea.nl. Ook staat op deze site informatie over een project 'plastic soup', dat in samenwerking met organisaties en een universiteit wordt uitgevoerd. Thomas heeft al rond de € 8.000,- euro opgehaald, hij heeft nog een lange weg te gaan en kan hulp gebruiken. Particulieren en bedrijven kunnen geld doneren of Thomas sponsoren op zijn site, hier kunnen nieuwsgierigen ook updates volgen, net als op zijn Instagram-account thomaskreeftmeijer.

4 augustus Breulyfeest Ooy-Zevenaar

Met Session en Startruck. Aanvang 19.00 uur. Kaarten via website € 13,50, aan de poort € 18,50.

5 en 12 augustus Expositie Galluskerk Angerlo

Zomeropenstelling Galluskerk met expositie van ikonen van13.00 - 16.00 uur. Zichtbaar zijn ikonen van onder meer Gerard Wolters, Lous Minkman en Menno Bezemer. 12 augustus: live schilderen door Lous Minkman. De toegang is gratis, een vrije gift wordt op prijs gesteld. Er zijn gastvrouwen/-heren aanwezig en er kan wat gedronken worden.

8 t/ 10 augustus Country & Westernfestival Muziekstad Zevenaar

Centrum van Zevenaar. Gratis entree.

18 t/m 20 augustus Westervoort in Beweging

Op vrijdag de zomerfair, op zaterdag de Truckersrun, het beachvolleybaltoernooi en Westervoort Live, op zondag Westervoort Valt in het Water.

19 augustus Jazz- en bluesfestival Duiven

Van 13.00 uur tot 22.00 uur op het Remigiusplein met de Sunny Side Jazzband, Julian Sas, de Bluesbreakers en Phil Boogie & The Wise Guys. Entree gratis.

24 t/m 26 augustus kadedagen Tolkamer

Op vrijdag zomercarnaval, op zaterdag kindermiddag en feestavond met vuurwerkshow, op zondag streekmarkt en Hollandse middag.

Rahma Maqboul

Kim Kleijkers

Handige adressenwaaier van 3 Oever Open Atelier Route

Conny (rechts) aan het werk. Foto: Alie Engelsman.

OOY-ZEVENAAR - In september verschijnt de tweede editie van de informatiewaaier, met de adresgegevens van bijna vijftig kunstenaars uit de Gelderse Poort. Deze Open Atelier Route is een initiatief van het 3 Oever Festival, dat jaarlijks plaatsvindt in de derde week van september.

Inmiddels is de kunstroute omgedoopt tot 3 Oever Open Atelier Route. Ook de Liemerse Conny Koster van Kunstatelier Ooy staat in de waaier. Conny Koster is een van de coördinatoren van de 3 Oever Open Atelier Route. Zelf doet ze al voor het derde jaar mee aan het 3 Oever Festival. Tijdens dit festival, op 14, 15 en 16 september, stelt ze haar atelier open voor het publiek. Ze zal dan onder andere een demonstratie Rakustoken geven, een bijzondere manier van glazuren van keramiek.

Conny legt uit waarom het zo leuk is om een atelier te bezoeken. "Een kijkje in het atelier van een kunstenaar geeft een completer beeld dan alleen een kunstwerk aanschouwen," vindt Conny. "In het atelier is het maakproces, of de weg ernaar toe te zien. Het geeft je een blik in de werkplaats van de kunstenaar. Zoiets zie je niet zo veel."

Enthousiast vertelt ze verder: "Op het moment ben ik bezig met het bouwen van een huisje van leem: klei, zand, aarde en stro. Al nieuwsgierig aan het worden? Kom dan langs in bij mij in Ooy, in het derde weekend van september."

Conny Koster staat nu voor de tweede keer in de waaier. Ze vindt dat belangrijk. "In de kunstwaaier zijn de kunstenaars uit de regio bijeen gebracht. Het geeft een mooi overzicht van wat de kunstenaar maakt en waar deze woont, zodat je zelf op bezoek kan gaan. Niet alleen tijdens het 3 Oever Festival, maar eigenlijk kun je het hele jaar door deze waaier gebruiken."

Ze haalt de waaier te voorschijn. "Een niet onbelangrijk detail is dat de waaier zo klein is dat je hem makkelijk in je broekzak kunt steken. Handig dus om mee te nemen tijdens een fietstocht door de Gelderse Poort."

De waaier laat een breed palet aan kunstenaars zien, zoals kunstschilders, fotografen, kunst met textiel, beeldhouwers en andere vormen van ruimtelijke kunst. Het zijn niet alleen kunstenaars die een plekje in de waaier hebben gekregen. Zo staat Galerie Meander in Zevenaar, met haar grote variatie aan kunst er ook in. Ook horecagelegenheden waar kunstenaars exposeren worden genoemd, zoals Restaurant Eet-Lokaal en Stadsbrouwerij Wittenburg in Zevenaar.

Een nieuwe interessante locatie is het nog te openen restaurant Heerlijckheid Herwen.

Tijdens het 3 Oever Festival staat De Gelderse Poort in het teken van natuur en cultuur. Tijdens het festival zullen er mooie (fiets)routes worden uitgestippeld langs de kunstexposities en andere voorstellingen.

Alie Engelsman

Door Peter Donker